Każda osoba, która jest zdolna do podejmowania świadomych i dobrowolnych decyzji, może dowolnie rozporządzić swoim majątkiem na wypadek śmierci. Służy do tego testament, w którym spadkodawca powołuje określone osoby do spadku.

Nie oznacza to jednak, że w razie bycia pominiętym w testamencie, bliskim zmarłego nie należy się część spadku. W prawie istnieje bowiem tzw. zachowek, a więc prawo niektórych bliskich zmarłego do otrzymania części swojego udziału. Jest to więc pewne ograniczenie swobody spadkodawcy w określeniu tego, kto będzie po nim dziedziczył.

Prawo do zachowku może pojawić się również w razie dziedziczenia ustawowego, jeżeli na skutek różnych darowizn doliczanych do spadku faktyczny udział danego spadkobiercy jest mniejszy niż wartość zachowku.

Kto może ubiegać się o zachowek?

Zachowek przysługuje zstępnym zmarłego, którzy zostali pominięci w testamencie, a także niekiedy przy dziedziczeniu ustawowym. Chodzi więc o jego potomków (przede wszystkim dzieci), małżonka oraz rodziców.

Bliski zmarłego jest uprawniony do otrzymania zachowku, jeżeli na mocy przepisów prawa byłby uprawniony do dziedziczenia, gdyby nie było testamentu. W przypadku dziedziczenia ustawowego prawo to dotyka osoby, które są spadkobiercami. 

W pierwszej kolejności są to dzieci i małżonek, a w dalszej rodzice. Więcej o kolejności dziedziczenia, gdy nie ma testamentu, przeczytasz ->tutaj<-

Jaka jest wysokość zachowku?

Przeważnie zachowek to połowa wartości udziału, który przysługiwałby danej osobie, gdyby nie było testamentu. 

Jeżeli jednak osoba uprawniona jest trwale niezdolna do pracy lub jest osobą małoletnią, przysługuje mu nawet 2/3 wartości jego udziału. 

Dokładna wartość zachowka jest wyliczana w postępowaniu przed sądem. Zależy ona od wielu czynników, zarówno dotyczących samego majątku (oprócz czystej wartości spadku, na którą składają się aktywa spadku pomniejszone o pasywa, znaczenie mają też m.in. darowizny doliczane do spadku), jak też kręgu osób, które są ustawowo uprawnione do dziedziczenia.

Ubieganie się o zapłatę zachowku

Jak wskazują przepisy: „Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, bądź w postaci świadczenia od fundacji rodzinnej lub mienia w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia”.

Osoba uprawniona ma na to 5 lat. Termin ten liczy się od dnia ogłoszenia testamentu. Po upływie terminu roszczenie przedawnia się i nie można go już dochodzić.

Kiedy nie można ubiegać się o zachowek?

Istnieje kilka grup osób, które nie mają prawa do zachowku:

• osoby, które zrzekły się dziedziczenia,
• osoby uznane za niegodna dziedziczenia (więcej o tym, kto może zostać uznanym za niegodnego dziedziczenia, przeczytasz ->tutaj<-),
• osoby, które odrzuciły spadek,
• osoby wydziedziczone (więcej informacji o wydziedziczeniu – w dalszej tego artykułu),
• małżonek pozostający w separacji,
• małżonek, jeżeli zmarł przed śmiercią wystąpił z wnioskiem o rozwój lub separację z winy drugiej strony i żądanie to było uzasadnione,
• osoby, które zrzekły się prawa do zachowku.

Powiązany artykuł: Na czym polega wydziedziczenie?

Jeżeli masz wątpliwości dotyczące swojego prawa do zachowku albo chcesz wydziedziczyć osoby, które nie powinny otrzymać Twojego majątku, skontaktuj się z nami – odpowiemy na Twoje pytania i przeprowadzimy Ciebie przez cały proces.

Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

The post Zachowek – na czym polega, jaka jest jego wysokość i kiedy można się o niego ubiegać? first appeared on Kancelaria prawna. Joanna Oświecińska • Sylwia Połuszejko.

Prawo wydziedziczenia swoich zstępnych, małżonka i rodziców przysługuje spadkodawcy. Może on zrobić to w testamencie, jeżeli wystąpi jedna z wskazanych w przepisach 3 przesłanek.

Pierwszą z nich jest uporczywe postępowanie sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, wbrew woli spadkodawcy. Może się to wydawać mało precyzyjnym określeniem. Chodzi o taką sytuację, gdy dana osoba w sposób powtarzający się, zachowuje się nagannie, pomimo zakomunikowania przez spadkodawcę, że ten nie życzy sobie takiego zachowania. 

Drugą przesłanką jest popełnienie względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci. Ocena należy do sądu, który bazuje na przepisach prawa karnego, określających, które czyny są uznawane za przestępstwa.

Trzecią przesłanką jest uporczywe niedopełnianie przez osobę wydziedziczaną obowiązków rodzinnych względem spadkodawcy. Obowiązki te różnią się w zależności od rodzaju relacji, która łączyła wydziedziczonego ze zmarłym – inne dotyczą małżonków, inne dzieci, a jeszcze inne – rodziców. W ramach przykładu można podać brak osobistej troski i wsparcia czy też brak zainteresowania się sytuacją chorego spadkodawcy.

Wydziedziczając konkretną osobę należy podać w testamencie przyczynę, dla której podejmuje się taką decyzję. Musi to być jedna ze wskazanych wyżej przyczyn. 

Warto przy tym zaznaczyć, że zstępni osoby wydziedziczonej, czyli jej dzieci lub, w dalszej kolejności, wnuki, mają prawo do zachowku. 

Jeżeli masz wątpliwości dotyczące swojego prawa do zachowku albo chcesz wydziedziczyć osoby, które nie powinny otrzymać Twojego majątku, skontaktuj się z nami – odpowiemy na Twoje pytania i przeprowadzimy Ciebie przez cały proces.

Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

The post Na czym polega wydziedziczenie? first appeared on Kancelaria prawna. Joanna Oświecińska • Sylwia Połuszejko.

Dział spadku – na czym polega i kiedy można go przeprowadzić?

Jak przygotować testament?

Kto dziedziczy, gdy nie ma testamentu?

Choć w skład spadku mogą wchodzić zarówno aktywa, jak i pasywa, polskie prawo nie przewiduje możliwości dzielenia długów spadkowych. 

Dział spadku polega więc jedynie na podziale aktywów. Długi są dzielone automatycznie wraz z podziałem aktywów – proporcjonalnie do niego.

Jest to korzystne rozwiązanie dla spadkobierców, ponieważ sprawia, że żaden z nich nie będzie musiał ponosić pełnej odpowiedzialności za całość długów spadkowych. Odpowiedzialność każdego spadkobiercy będzie ograniczać się jedynie do tej części długów jaka wynika z przypadającej mu części podzielonego spadku.

Czy można podzielić jedynie część spadku?

Nie zawsze spadkobiercy chcą podzielić całość spadku. Może dojść do sytuacji, w której chcą oni nadal zachować współwłasność niektórych rzeczy bądź praw pozostałych po spadkodawcy. W takiej sytuacji prawo zezwala na podzielenie jedynie części spadku. 

Przy podziale sądowym, preferowany jest jednak podział całości. Podział części spadku powinien być  w tym przypadku dokonywany jedynie z ważnych powodów. Przepisy wskazują, że takim powodem jest przede wszystkim fakt, że do spadku należy przedsiębiorstwo. Wówczas naturalnym jest, że reszta spadku jest dzielona, tak aby każdemu ze spadkobierców łatwiej było korzystać ze swojej części spadku, a przedsiębiorstwo pozostaje w ich wspólnym władaniu.

Przy podziale umownym, takie ograniczenia nie istnieją. Zakres spadku, który jest dzielony, zależy od decyzji spadkobierców.

Jeżeli masz potrzebujesz pomocy w przeprowadzeniu działu spadku lub masz wątpliwości dotyczące swoich praw jako spadkobiercy, skontaktuj się z nami – odpowiemy na Twoje pytania i przeprowadzimy Ciebie przez cały proces.

Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

The post Czy można dzielić długi spadkowe? first appeared on Kancelaria prawna. Joanna Oświecińska • Sylwia Połuszejko.

W momencie śmierci człowieka jego majątek staje się spadkiem. Przypada on jego spadkobiercom – na mocy ustawy albo testamentu. Liczba takich spadkobierców może się znacząco różnić, w zależności od konkretnej sytuacji. 

Więcej o sporządzeniu testamentu przeczytasz tutaj, a o tym, kto dziedziczy ustawowo, gdy nie ma testamentu, przeczytasz tutaj.

Gdy spadek przypada tylko 1 osobie, ma ona prawa do całości aktywów i pasywów zmarłego. W takiej sytuacji nie ma potrzeby, aby cokolwiek dzielić.

Jeżeli jednak spadkobierców jest więcej, co ma miejsce w większości sytuacji, spadek stanowi ich wspólną własność. Każdy z nich ma swój udział w tej własności, który jest proporcjonalny do udziałów spadkowych tej osoby.

Jako współwłaściciele rzeczy mają oni bardzo ograniczone prawo do korzystania z poszczególnych elementów spadku i jeszcze mniejsze prawo do dysponowania nimi. Jest to sytuacja mało komfortowa dla każdej ze stron, dlatego częstym zjawiskiem jest chęć podziału majątku. Tak aby każda osoba, proporcjonalnie do swoich udziałów, była wyłącznym właścicielem poszczególnych elementów w chodzących w skład spadku.

Na czym polega dział spadku?

Dział spadku polega na tym, że na mocy orzeczenia sądu lub umowy spadkobierców przestaje istnieć współwłasność wszystkich spadkobierców odnośnie spadku. 

Od tej pory każdy ze spadkobierców ma indywidualne prawo do konkretnych elementów spadku. Jest on ich jedynym właścicielem. Jego prawo nie jest ograniczane przez prawo pozostałych spadkobierców, jak miało to miejsce przed podziałem.

Spadkobiercy nie ponoszą już wspólnej odpowiedzialności za wszystkie długi spadkowe. Każdy ponosi odpowiedzialność według wielkości udziału, który mu przypadł.

W jaki sposób przeprowadza się dział spadku?

Dział spadku może zostać dokonany na 2 sposoby – na skutek umowy zawartej przez wszystkich spadkobierców albo na mocy decyzji sądu.

Umowa między spadkobiercami może być zawarta w dowolnej formie, o ile elementem spadku nie jest nieruchomość lub przedsiębiorstwo. Warto jednak dla bezpieczeństwa zawrzeć ją przynajmniej w formie pisemnej, które może m.in. być dowodem w razie ewentualnych, przyszłych sporów.

Jeżeli do spadku należy nieruchomość, umowa między spadkobiercami koniecznie musi być zawarta w formie aktu notarialnego. Wynika to z tego, że w polskim prawie umowy dotyczące zmiany własności nieruchomości zawierane się w tej formie. W przeciwnym razie są one nieważne.

Jeżeli do spadku należy przedsiębiorstwo, umowa zawierana jest w formie pisemnej z podpisami poświadczonymi przez notariusza. Jeżeli jednak przedsiębiorstwo to jest objęte zarządem sukcesyjnym albo w jego skład wchodzi nieruchomość, wymagany jest akt notarialny.

Sąd orzeka o podziale spadku w sytuacji, gdy spadkobiercy nie mogą dojść do porozumienia. Wystarczy bowiem, że choć jeden ze spadkobierców nie zgadza się z postanowieniami umowy, aby porozumienie o podziale stało się nieważne. Wymagana jest tutaj jednomyślność, nie zaś głosowanie większości.

Aby sąd zadecydował o podziale spadku, wystarczy wniosek jednego ze spadkobierców.

Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

The post Dział spadku – na czym polega i kiedy można go przeprowadzić? first appeared on Kancelaria prawna. Joanna Oświecińska • Sylwia Połuszejko.

Podstawą dziedziczenia po zmarłym może być testament albo przepisy Kodeksu cywilnego. 

Jeśli zmarły sporządził testament, wtedy to on jest podstawą dziedziczenia. Jeśli jednak w momencie śmierci spadkodawcy nie było takiego dokumentu albo gdy osoby wskazane w testamencie nie chcą lub mogą być spadkobiercami, dziedziczenie opiera się na przepisach prawa.

Kolejność dziedziczenia w razie braku testamentu – wariant podstawowy

Pierwszymi osobami, które zostają powołane do spadku, są dzieci zmarłego oraz jego małżonek. Dziedziczą oni w częściach równych, jednak udział małżonka wynosi co najmniej 1/4 całości.

Jeżeli któreś z dzieci spadkodawcy nie będzie żyło w chwili otwarcia spadku, jego udziały przechodzą na jego dzieci, czyli wnuki spadkodawcy. Dziedziczą one wówczas w częściach równych.

Kolejność dziedziczenia w razie braku testamentu – gdy zmarły nie ma dzieci, ani wnuków

Jeżeli zmarły nie ma dzieci, ani wnuków, albo nikt z nich już nie żyje i nie ma potomków, spadkobiercami zmarłego stają się jego rodzice oraz małżonek. W takim wypadku małżonek dziedziczy połowę spadku, a rodzice po 1/4.

W sytuacji gdy małżonek zmarłego nie dożył otwarcia spadku, całość spadku przypada rodzicom. 

Jeżeli natomiast jedno z rodziców nie żyje w momencie otwarcia spadku, jego udział w spadku przypada rodzeństwu spadkodawcy, a jeżeli któreś z rodzeństwa również już nie żyje – jego dzieciom, a w dalszej kolejności również wnukom. 

W przypadku gdy spadkodawca nie miał rodzeństwa, albo jego rodzeństwo i jego potomkowie nie żyją, w razie śmierci jednego z rodziców przed otwarciem spadku drugi rodzic i małżonek dziedziczą po połowie.

Jeżeli w momencie otwarcia spadku nie żyją dzieci, wnuczęta, rodzice, rodzeństwo, ani dzieci rodzeństwa zmarłego, jedynym spadkobiercą zmarłego staje się jego małżonek. Dziedziczy on wówczas całość spadku.

W sytuacji gdy nie żyje ani małżonek, ani dzieci, ani rodzice, rodzeństwo i dzieci rodzeństwa zmarłego, spadek przypada dziadkom spadkodawcy. Jeżeli któreś z dziadków nie żyje w chwili otwarcia spadku, jego część przypada jego potomkom, a jeżeli ci również już nie żyją – jest ona dzielona po równo pomiędzy pozostałych dziadków.

Kiedy dziedziczy się po zmarłym małżonku?

Udział małżonka w spadku wynosi nie mniej niż 1/4 całości spadku w razie dziedziczenia wspólnie z dziećmi i wnukami oraz połowę spadku w razie dziedziczenia z rodzicami, rodzeństwem i dziećmi rodzeństwa spadkodawcy.

Jeżeli w momencie otwarcia spadku nie żyją dzieci, wnuczęta, rodzice, rodzeństwo, ani dzieci rodzeństwa zmarłego, małżonek dziedziczy całość spadku.

Zdarzają się jednak sytuacje, gdy małżonek zmarłego nie otrzymuje swojej części spadku. Może to mieć miejsce w dwóch przypadkach – w razie separacji, a także jeżeli spadkodawca jeszcze przed swoją śmiercią wystąpił z uzasadnionym żądaniem o orzeczenie rozwodu lub separacji z winy małżonka

W tym drugim przypadku, małżonek traci prawo do spadku na skutek decyzji sądu. Z żądaniem wyłączenia małżonka zmarłego z od dziedziczenia może wystąpić osoba, która jest spadkobiercą razem z tą osobą. Ma on na to czas do 6 miesięcy od momentu gdy dowiedział się o otwarciu spadku. Nie może on jednak wystąpić z takim żądaniem, jeżeli minął już rok od czasu otwarcia spadku.

Czy sąd może uniemożliwić komuś dziedziczenie?

Warto dodać, że są sytuacje, w których sąd może uznać danego spadkobiercę za niegodnego dziedziczenia. W takiej sytuacji osoba taka jest traktowana, jakby była zmarła – zostaje ona pominięta przy dziedziczeniu po zmarłym – zarówno wtedy, gdy jest ono efektem testamentu, jak i na mocy przepisów ustawy.

Istnieją 3 przesłanki uznania kogoś za niegodnego dziedziczenia:

• popełnienie przez tę osobę umyślnie ciężkiego przestępstwa, którego ofiarą był zmarły spadkodawca,
• wpłynięcie przez tę osobę podstępem lub groźbą na spadkodawcę, tak aby ten sporządził lub odwołał testament, albo aby nie mógł tego dokonać,
• umyślne zniszczenie, ukrycie, podrobienie lub przerobienie testamentu, albo skorzystanie z tego, że inna osoba podrobiła lub przerobiła testament.

Są to więc w większości sytuację, w których dana osoba próbowała nieuczciwie wpłynąć na cały proces dziedziczenia.

Prawo do żądania uznania kogoś za osobę niegodną dziedziczenia ma każdy, kto ma w tym interes. Należy jednak pamiętać o tym, aby przestrzegać terminów. 

Z żądaniem takim można wystąpić nie później niż rok od dnia, w którym osoba ta dowiedziała się o tym, że występują przesłanki uznania kogoś za niegodnego, a także 3 lata od otwarcia spadku.

Należy jednak dodać, że prawo pozostawia spadkodawcy możliwość swego rodzaju „ułaskawienia” osoby niegodnej spadku. Jeżeli spadkodawca przed swoją śmiercią w wolny sposób przebaczy takiej osobie, sąd nie może uznać jej za niegodnego, niezależnie od przewinień tej osoby. Daje to spadkodawcy prawo do ostatecznego osądu i pełnego decydowania o tym, co stanie się z jego dobrami po śmierci.

Jeżeli masz wątpliwości dotyczące swojego prawa do dziedziczenia, skontaktuj się z nami – odpowiemy na Twoje pytania i przeprowadzimy Ciebie przez cały proces.

Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

The post Kto dziedziczy, gdy nie ma testamentu? first appeared on Kancelaria prawna. Joanna Oświecińska • Sylwia Połuszejko.

Co to działalność nierejestrowana?

Przeczytaj artykuł o działalności nierejestrowanej

Działalność nierejestrowana jest coraz popularniejszą formą drobnej działalności zarobkowej. Wiąże się ona z mniejszymi formalnościami niż działalność gospodarcza i nie wymaga płacenia ponad tysiąca złotych na ZUS. Dzięki temu prowadzenie jej jest łatwiejsze i szybsze. 

Dlatego działalność nierejestrowana jest atrakcyjną opcją dla osób, które chcą dorobić do pensji w dobie inflacji i rosnących cen produktów spożywczych. Jest to też dobry pomysł dla osób, które planują zacząć prowadzić działalność gospodarczą, ale nie chcą od razu rejestrować działalności, prowadzić rozbudowanej księgowości i płacić składki ZUS, zwłaszcza jeśli na początku przychody nie są jeszcze wysokie.

Podstawową cechą charakterystyczną nierejestrowanej działalności jest miesięczny limit przychodu, którego nie można przekroczyć. Limit ten wyliczany jest na podstawie minimalnego wynagrodzenia brutto. Od 1 lipca 2023 r. wynosi on 2700 zł. Przestrzeganie tego limitu jest kluczowe, ponieważ w przypadku jego przekroczenia, choćby w jednym miesiącu, prowadzący działalność ma obowiązek w ciągu 7 dni zarejestrować ją w CEIDG.

Działalność nierejestrowana nie pozwala więc na utrzymywanie się z niej, co jest jej istotnym ograniczeniem. Umożliwia jednak prowadzenie drobnej działalności bez konieczności spełniania wszystkich wymogów właściwych dla działalności gospodarczej, w tym również jednoosobowej. Pozwala więc rozwijać się przedsiębiorcom, którzy na danym etapie nie mogą sobie pozwolić na inwestowanie dużych środków, a także osobom zainteresowanym legalnym zwiększeniem swoich comiesięcznych dochodów.

Kto może prowadzić działalność nierejestrowaną?

Jak zostało wspomniane, działalność nierejestrowana jest świetnym rozwiązaniem dla osób chcących dorobić do pensji i dla początkujących przedsiębiorców. Wynika to nie tylko z wygody, ale też z niewielu ograniczeń dotyczących tego, kto może ją prowadzić.

Co do zasady działalność nierejestrowana może być prowadzona przez osoby fizyczne, które nie przekroczą miesięcznego limitu przychodu. 

Mogą to być również osoby niepełnoletnie, których jednak dotyczą pewne ograniczenia wynikające z ich niepełnej zdolności do czynności prawnych. Osoby takie będą potrzebowały zgody swojego opiekuna prawnego na dokonywanie niektórych czynności, takich jak zawieranie umów sprzedaży.

Kto nie może prowadzić działalności nierejestrowanej?

• Osoby które w ciąg 5 poprzednich lat wykonywały działalność gospodarczą.
• Osoby prowadzące działalność, która wymaga uzyskania zezwolenia, koncesji lub wpisu do rejestru, taką jak np. wytwarzanie i obrót materiałami wybuchowymi, bronią i amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym.
• Osoby prowadzące działalność, która została określona przepisami prawa jako działalność gospodarcza, np. usługi polegające na prowadzeniu ksiąg rachunkowych.

Jakie są wymogi prawne prowadzenia działalności nierejestrowanej?

Działalność nierejestrowana jest łatwiejsza do prowadzenia od działalności gospodarczej. Choć wymogów formalnych jest mniej, są pewne podstawowe warunki, które osoba prowadząca taką działalność musi spełnić. 

Choć nie ma konieczności prowadzenia rozbudowanej księgowości, niezbędne jest prowadzenie uproszczonej ewidencji sprzedaży. Służy ona do udowodnienia, że przedsiębiorca przestrzega miesięcznego limitu przychodu, a także do określenia kwoty należnego podatku PIT.

Osoba prowadząca działalność nierejestrowaną jest również zobowiązana do płacenia podatków od swoich zarobków. Obowiązek ten realizuje w ramach zeznania PIT-36, w którym znajduje się rubryka dotyczące działalności nierejestrowanej.

Osoba prowadząca działalność nierejestrowaną, mimo tego że nie prowadzi działalności gospodarczej, w kontaktach z klientem jest uznawana za przedsiębiorcę. Wynikają z tego dwa kolejne wymagania formalne, które dotyczą bezpośrednio relacji przedsiębiorca-konsument. 

Po pierwsze, osoba prowadząca działalność nierejestrowaną ma obowiązek przestrzegania praw konsumenta, m.in. tych związanych z reklamą, czy zwrotem towaru. Po drugie, na życzenie konsumenta należy wystawić fakturę lub rachunek.

Do tych wymogów należy dodać miesięczny limit przychodu. Powoduje on, że działalności tej nie można traktować jak pełne źródło utrzymania siebie i swoich bliskich. 

Warto pamiętać, że limit ten oblicza się oddzielnie dla każdego miesiąca. Nie jest to średnia miesięczna wyliczana na podstawie jakiegoś dłuższego okresu, np. roku. Nawet jeśli w jednym miesiącu przychody będą niższe, np. wyniosą tysiąc zł, to w kolejnym nie można sobie doliczyć „niewykorzystanych” 1700 zł. Limit w każdym kolejnym miesiącu wynosi 2700 zł, bez względu na skalę przychodu w poprzednich miesiącach.

Jakie są najważniejsze zalety prowadzenia działalności nierejestrowanej?

Najprościej można powiedzieć, że działalność nierejestrowana jest prostsza do prowadzenia niż działalność gospodarcza. Zalety jej prowadzenia można podzielić na te dotyczące formalności oraz te dotyczące opłat.

W pierwszej grupie znajduje się, przede wszystkim, brak obowiązku zgłaszania swojej działalności w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, Urzędzie Skarbowym, a także Głównym Urzędzie Statystycznym. Aby zostać osobą prowadzącą działalność nierejestrowaną, wystarczy po prostu zacząć ją prowadzić. Nie ma żadnych dodatkowych formalności.

Ponadto, zamiast pełnej księgowości, która jest nieunikniona przy prowadzeniu działalności gospodarczej, wystarczy prowadzić uproszczoną ewidencję sprzedaży. W przepisach nie zostało dokładnie określone, co powinno znajdować się w tym dokumencie. Jej cel, którym jest monitorowanie transakcji, wymaga naturalnie, aby znalazły się w niej podstawowe informacje dotyczące sprzedaży – jej data oraz kwota przychodu. Pozostała treść zależy od preferencji prowadzącego. Może to być suma wartości sprzedaży z danego miesiąca, informacje dotyczące rodzaju i przedmiotu transakcji, czy też numer dowodu sprzedaży.

Prościej wygląda też kwestia podatku PIT. Przy działalności nierejestrowanej nie ma konieczności płacenia co miesiąc zaliczek na podatek. Jest on rozliczany w corocznej deklaracji PIT-36, podobnie jak ma to miejsce przy umowie o pracę czy umowy zlecenia. W deklaracji znajduje się rubryka „działalność nierejestrowana”, w której należy wskazać przychody, koszty i dochód oraz wysokość podatku.

Co do zasady, osoba prowadząca działalność nierejestrowaną nie musi ewidencjować sprzedaży na kasie fiskalnej. Odstępstwa od tej reguły dotyczą jedynie sprzedaży tych towarów lub usług, w przypadku których wynika to z przepisów prawa. Obowiązek ewidencji sprzedaży na kasie fiskalnej dotyczy m.in. sprzedaży perfum i wody toaletowej, czy też usług przewozu osób taksówkami i naprawy pojazdów silnikowych. 

Osoba prowadząca działalność nierejestrowaną nie musi też zasadniczo płacić podatku od towarów i usług (VAT). Wyjątki od tej zasady dotyczą m.in. sprzedaży preparaty kosmetyczne i toaletowe, a także w przypadku świadczenia niektórych usług, jak usługi prawnicze czy doradcze.

Ostatnim ułatwieniem dotyczącym opłat jest brak konieczności płacenia składek na ZUS. Obecnie składki te wynoszę ponad tysiąc złotych. Jest to duże ułatwienie dla osób zaczynających prowadzenie swojego biznesu. W praktyce ma to zasadnicze znaczenie zwłaszcza  dla osób, które na początku będą osiągały niewielkie przychody. Sprawia to, że osoby te nie muszą dokładać do swojej działalności – płacąc składki równe, czy nawet wyższe od przychodów z działalności.

Jeżeli masz wątpliwości dotyczące prowadzenia działalności nierejestrowanej, skontaktuj się z nami – odpowiemy na Twoje pytania i przeprowadzimy Ciebie przez cały proces.

Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

The post Dlaczego warto prowadzić działalność nierejestrowaną? first appeared on Kancelaria prawna. Joanna Oświecińska • Sylwia Połuszejko.

Istotą alimentów zaspokojenie potrzeb życiowych osób uprawnionych przez osoby zobowiązane, a zatem najczęściej przez osoby, które są lub były z uprawnionymi w formie relacji o charakterze rodzinnym. Alimenty mogą być płacone zarówno przez krewnych w linii prostej, a więc rodziców, dzieci, a nawet dziadków, jak też przez rodzeństwo.

Istnieją 3 podstawowe grupy osób uprawnionych do alimentów:

1. Dzieci od rodziców – prawo do alimentów trwa do ukończenia 18 lat, ale dzieci są uprawnione do alimentów po osiągnięciu pełnoletności przez okres kształcenia się dziecka, a także w przypadku zaistnienia okoliczności szczególnych, które uniemożliwiają mu osiągania środków utrzymania, np. w sytuacji choroby dziecka
2. Rozwiedzeni małżonkowie – alimentów może domagać się:
   • małżonek rozwiedziony od drugiego małżonka, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku,
   • a w sytuacji, gdy jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, małżonek niewinny od drugiego małżonka chociażby nie znajdował się w niedostatku.
3. Rodzice, opiekunowie prawni od dziecka 

Od czego zależy wysokość alimentów?

Alimenty polegają na dostarczeniu uprawnionemu środków utrzymania, a jeżeli istnieje taka potrzeba – również środków wychowania. Ich wysokość może się bardzo różnić w zależności od konkretnej sytuacji. Wartości zwyczajowo wahają się zwykle od kilkuset złotych (ok. 700 zł) do nawet kilku tysięcy zł.  

Wysokość tego świadczenia zależy od dwóch czynników. Pierwszy z nich związany jest z osobą uprawnioną do otrzymania alimentów, drugi zaś do osoby zobowiązanej do świadczenia. 

Pierwszym czynnikiem są tzw. usprawiedliwione potrzeby osoby uprawnionej do otrzymania alimentów. Wpływać na to mogą różne okoliczności, takie jak np. problemy zdrowotne uprawnionego, zwłaszcza gdy są one związane z koniecznością długiego i drogiego leczenia.

Czynnikiem związanym z osobą zobowiązaną do świadczenia są jej możliwości zarobkowe i majątkowe. Istotne jest bowiem nie tylko zapewnienie środków utrzymania uprawnionego, ale też nie zrujnowanie finansowe zobowiązanego, choćby po to, aby był on w stanie świadczyć swoje zobowiązanie przez cały okres jego trwania.

Komu przysługuje świadczenie z Funduszu Alimentacyjnego?

Świadczenie z Funduszu Alimentacyjnego przysługuje osobom uprawnionym do otrzymania alimentów od rodzica w przypadku, gdy zobowiązany nie wywiązuje się ze swojego obowiązku.

Istnieje jednak kilka dodatkowych przesłanek, które ograniczają katalog osób uprawnionych do ubiegania się o te świadczenie:

• Bezskuteczność egzekucji alimentów od osoby zobowiązanej.
• Kryterium dochodowe. Świadczenie otrzymać mogą jedynie osoby, w przypadku których dochód w rodzinie nie przekracza 725 zł na osobę.
• Kryterium wieku. Świadczenie przysługuje bezterminowo osobom, które uzyskały orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. W pozostałych wypadkach świadczenie funduszu alimentacyjnego przysługuje jedynie osobom, które 
  • nie ukończyły 18 lat,
  • nie ukończyły 25 lat, jeżeli kontynuują naukę w szkole lub szkole wyższej.

• Czynnikami, które wykluczają ubieganie się o świadczenie z Funduszu Alimentacyjnego są
  • umieszczenie uprawnionego do alimentów w instytucji, która zapewnia swoim podopiecznym całodobowe utrzymanie,
  • umieszczenie uprawnionego do alimentów w pieczy zastępczej,
  • zawarcie przez uprawnionego związku małżeńskiego.

Czy wysokość świadczenia z funduszu alimentacyjnego jest równa wartości alimentów?

Wysokość świadczenia, które uprawniona osoba może otrzymać z funduszu alimentacyjnego, jest równa aktualnej wysokości alimentów, ale nie może przekroczyć 500 zł miesięcznie. Pozostała kwota ponad 500 zł w dalszym ciągu pozostaje jako dług alimentacyjny w stosunku do uprawnionego.

Gdzie złożyć wniosek o świadczenie z Funduszu Alimentacyjnego?

Postępowanie w sprawie świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego zostaje wszczęte na wniosek. Prawo do złożenia takiego wniosku przysługuje osobie uprawnionej lub jej przedstawicielowi ustawowemu.

Postępowanie prowadzone jest przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta – ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej. Właściwy organ może jednak upoważnić do tego inne osoby, np. jego zastępcę czy pracownika urzędu.

Wniosek można złożyć w odpowiednim urzędzie gminy lub miasta, a także w jednostce organizacyjnej tej gminy lub miasta, np. ośrodku pomocy społecznej.

Wzór wniosku oraz dokumenty, które są niezbędne do dołączenia do wniosku, można znaleźć na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej.

Co z kwotą świadczenia zapłaconą przez Fundusz Alimentacyjny – czy Fundusz może ją odzyskać?

Kwota świadczenia płacona przez Fundusz Alimentacyjny może być odzyskana przez Fundusz od zobowiązanego do alimentów. Zdarza się, że Fundusz Alimentacyjny ustala majątek zobowiązanego, np. w sytuacji, gdy zobowiązany do alimentów nabył spadek, a następnie Fundusz Alimentacyjny prowadzi egzekucję z takiego majątku. 

Jeśli masz wątpliwości dotyczące Twojego prawa do alimentów lub prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, skontaktuj się z nami – odpowiemy na Twoje pytania i przeprowadzimy Ciebie przez cały proces:

Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

The post Świadczenie z funduszu alimentacyjnego – komu przysługuje i gdzie złożyć wniosek? first appeared on Kancelaria prawna. Joanna Oświecińska • Sylwia Połuszejko.

Z jednej strony są to usprawiedliwione potrzeby osoby uprawnionej. Ich wysokość zależy od sytuacji życiowej tej osoby. 

Na kwotę potrzebną do utrzymania się wpływać mogą zwłaszcza problemy zdrowotne, takie jak przewlekłe choroby, które wymagają drogiego leczenia, konieczność leczenia ortodontycznego czy poważne wypadki, których skutkiem jest kosztowna operacja i długotrwałe leczenie. 

Na wysokość alimentów wpłynie także kontynuowanie nauki, zakup podręczników, opłacanie korepetycji, wynajęcie stancji dla dziecka uczącego się poza miejscem zamieszkania, ale także rozwijanie pasji dziecka czy zajęcia rekreacyjne. 

Każdorazowo należy zastanowić się, jakie koszty ponoszone są w związku z utrzymaniem, ale także, jakie koszty powinny być ponoszone, ale nie są, z uwagi na brak środków finansowych. 

Z drugiej strony, przy ustalaniu wysokości alimentów brane są również pod uwagę możliwości osoby, na której ciąży obowiązek ich płacenia. Celem alimentów jest bowiem dostarczanie uprawnionym środków utrzymania, nie zaś zrujnowanie finansowe osób zobowiązanych. 

Z punktu widzenia celowości tego świadczenia najważniejsze jest jego regularne płacenie. Dlatego ważnym czynnikiem wpływającym na wysokość alimentów są możliwości finansowe zobowiązanego, w tym przede wszystkim jego zarobki.

Sąd analizuje zarobki każdego z rodziców, przyjmując zasadę, że każdy z rodziców zobowiązany jest do partycypowania w kosztach utrzymania dziecka.

Kiedy można starać się o zwiększenie wysokości alimentów?

Kwota alimentów, która została ustalona na początku, może ulec zmianie. Wpływ na tę zmianę mają obie przesłanki – zarówno usprawiedliwione potrzeby osoby uprawnionej, jak też możliwości zarobkowe i majątkowe osoby zobowiązanej do płacenia. 

Wysokość alimentów może ulec zwiększeniu, jeżeli zwiększą się potrzeby osoby uprawnionej. Taka sytuacja może mieć miejsce, np. w razie pogorszenia stanu zdrowia, którego stukiem będzie obiektywne zwiększenie wydatków na leczenie, ale też rozpoczęcie nauki w liceum, co wiąże się z koniecznością zakupu książek, a po 18 roku życia także utratą świadczenia 500 +. 

Wartość świadczenia może wzrosnąć również w razie poprawy warunków finansowych osoby zobowiązanej. Chodzi tu przede wszystkim o wzrost zarobków, który może mieć miejsce, np. w razie awansu w pracy, zakończenia przez rodzica nauki i podjęcia pracy.

Kiedy można zmniejszyć wysokość alimentów?

Wysokość świadczenia, która została określona na początku, może również zostać zmniejszona. Przesłanki obniżenia wartości alimentów są takie same jak przy podwyższeniu świadczenia – usprawiedliwione potrzeby uprawnionego oraz możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego.

O obniżenie wysokości alimentów można ubiegać się, jeżeli usprawiedliwione potrzeby osoby uprawnionej ulegną zmniejszeniu. Przykładem takiej sytuacji może być udane zakończenie długotrwałego, drogiego leczenia, albo też udowodnienie przez zobowiązanego do alimentów, że uprawniony pomimo istnienia takich zaleceń nie leczy się lub nie ponosi wydatków na leczenie. Może się przykładowo zdarzyć, że w związku ze zmianą zatrudnienia zobowiązanego do alimentów lub drugiego małżonka, uprawniony do alimentów zostanie objęty bezpłatnym dla uczestników leczeniem prywatnym gwarantowanym przez pracodawcę jednego z rodziców.   

Przesłanką zmniejszenia wysokości alimentów może też być pogorszenie się sytuacji finansowej zobowiązanego. Sytuacja taka może mieć miejsce, np. w razie konieczności zmiany pracy na gorzej płatną lub w przypadku choroby zobowiązanego, która wiązać się będzie z koniecznością ponoszenia kosztów.

Ważne, aby pamiętać, że procedura i wymogi mogą się różnić w zależności od konkretnych okoliczności. 

Jeżeli masz wątpliwości dotyczące swojego prawa do alimentów, skontaktuj się z nami – odpowiemy na Twoje pytania i przeprowadzimy Ciebie przez cały proces.

Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

The post Kiedy można zmienić wysokość alimentów zasądzanych na dzieci? first appeared on Kancelaria prawna. Joanna Oświecińska • Sylwia Połuszejko.

W pierwszej kolejności wierzyciel musi dysponować tytułem, który umożliwiłby podjęcie przez komornika czynności egzekucyjnych. W tym celu należy nadać klauzulę wykonalności na orzeczenie. W przypadku, gdy jesteśmy spadkobiercą wierzyciela, który już wcześniej uzyskał wyrok prawomocny, wystarczającym jest nadanie klauzuli wykonalności na nasze dane jako spadkobiercy wierzyciela.

Co to jest tytuł egzekucyjny?

Tytułami egzekucyjnymi są:

1. orzeczenie sądu prawomocne lub podlegające natychmiastowemu wykonaniu, jak również ugoda zawarta przed sądem;
2. orzeczenie referendarza sądowego prawomocne lub podlegające natychmiastowemu wykonaniu,
3.  inne orzeczenia, ugody i akty, które z mocy ustawy podlegają wykonaniu w drodze egzekucji sądowej;
4. akt notarialny, w którym dłużnik poddał się egzekucji i który obejmuje obowiązek zapłaty sumy pieniężnej lub wydania rzeczy oznaczonych co do gatunku, ilościowo w akcie określonych, albo też wydania rzeczy indywidualnie oznaczonej, gdy w akcie wskazano termin wykonania obowiązku lub zdarzenie, od którego uzależnione jest wykonanie;
5.  akt notarialny, w którym dłużnik poddał się egzekucji i który obejmuje obowiązek zapłaty sumy pieniężnej do wysokości w akcie wprost określonej albo oznaczonej za pomocą klauzuli waloryzacyjnej, gdy w akcie wskazano zdarzenie, od którego uzależnione jest wykonanie obowiązku, jak również termin, do którego wierzyciel może wystąpić o nadanie temu aktowi klauzuli wykonalności;
6. akt notarialny, w którym niebędąca dłużnikiem osobistym osoba, której rzecz, wierzytelność lub prawo obciążone jest hipoteką lub zastawem, poddała się egzekucji z obciążonego przedmiotu w celu zaspokojenia wierzytelności pieniężnej przysługującej zabezpieczonemu wierzycielowi.

W większości wypadków tytułom egzekucyjnym Sąd nadaje klauzulę wykonalności i taki dokument umożliwia komornikowi wyegzekwowanie należności.

Kiedy sąd wydaje nakaz zapłaty?

Nakazy zapłaty to orzeczenie umożliwiające odzyskanie należności.

Jedną z funkcji prawa jest zabezpieczanie interesów uczestników obrotu prawnego. Podstawowe znaczenie ma w tym kontekście pewność każdego z uczestników, że otrzyma przysługujące mu należności. Niekiedy jest to wręcz kluczowe dla zachowania przez daną osobę płynności finansowej i możliwości normalnego funkcjonowania.

Stąd też w prawie istnieją sposoby na wyegzekwowanie należności od dłużnika bez konieczności wdawania się w długie i żmudne postępowanie sądowe. Jest to postępowanie nakazowe i postępowanie upominawcze.

Wbrew swojej nazwie, ich istota polega na tym, że nie dochodzi do rozprawy przed sądem. Odbywają się one bowiem bez pozwanego, czyli w tym przypadku – dłużnika. Dlatego są one dużo prostsze i szybsze niż seria rozpraw, na których obie strony przedstawiają swoje racje.

Nakaz zapłaty może zostać wydany jedynie przy należnościach pieniężnych oraz dotyczących świadczenia innych rzeczy zamiennych. W postępowaniu nakazowym podstawą do wydania nakazu zapłaty jest przedstawienie konkretnych dokumentów, które znacznie uprawdopodobniają zasadność roszczeń. W postępowaniu upominawczym wydanie nakazu opiera się jedynie na twierdzeniach osoby domagającej się zapłaty i przygotowanej przez niego dokumentacji, bez weryfikacji ich prawdziwości. 

Kiedy można uzyskać nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym?

Nakaz zapłaty jest wydawany w postępowaniu nakazowym na podstawie dokumentów, które dowodzą prawdziwości twierdzeń osoby ubiegającej się o wyegzekwowanie od dłużnika swoich należności. 

Są to następujące dokumenty:

• dokument urzędowy,

• rachunek, który został zaakceptowany przez dłużnika,

• wezwanie dłużnika do zapłaty wraz z oświadczeniem dłużnika, który na piśmie uznaje dług,

• weksel lub czek, którego prawdziwość i treść nie nasuwają wątpliwości.

Ponadto nakaz zapłaty może zostać wystawiony również w przypadku należności z transakcji handlowych, które zostały wskazane w ustawie o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych.

Postępowanie nakazowe przeprowadzane jest na wniosek osoby, która ubiega się o wyegzekwowanie od dłużnika swoich należności. Domyślnym rozwiązaniem jest postępowanie upominawcze.

W przypadku tego postępowania uproszczenie procedury wynika z istoty dokumentów, które mogą prowadzić do wydania nakazu zapłaty. Są one na tyle wiarygodne, że nie ma potrzeby przesłuchiwać dłużnika. Za każdym razem dokumenty te są jednak badane pod kątem ich prawdziwości i zasadności. 

Gdyby jednak okazało się, że nakaz zapłaty został wydany niesłusznie, dłużnik ma prawo dochodzić swoich praw przed sądem. Wniesienie zarzutów do nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym nie powoduje co prawda utraty mocy nakazu zapłaty, ale jego skutkiem jest przeprowadzenie postępowania przed sądem z udziałem dłużnika, na którym analizowane są ponownie dokumenty będące podstawą wydania nakazu oraz okoliczności faktyczne i dowody, które zostały przedstawione w zarzutach.

Warto pamiętać, że wpis od pozwu (opłata sądowa) w postępowania nakazowym jest znacznie niższy niż inne wpisy w sprawach o tej samej wartości przedmiotu sporu, stąd popularność tego postępowania. Co więcej, jeżeli pozwany (dłużnik) na akceptuje nakazu zapłaty, to musi złożyć zarzuty do nakazu zapłaty, co wiąże się z tym, że dłużnik jednocześnie opłaca opłatę sądową od tychże zarzutów. W przypadku wniesienia zarzutów, sąd wyznacza rozprawę i proceduje rozpatrując wszystkie wnioski dowodowe.

Kiedy można uzyskać nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym

Jak zostało wspomniane, ten rodzaj postępowania jest domyślnym, uproszczonym sposobem egzekwowania należności od dłużnika. Może ono skutkować wydaniem nakazu zapłaty w każdej sytuacji, w której nie zachodzi jedna z 3 przyczyn wyłączających taką możliwość.

Nie można wydać nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym, jeżeli:

• roszczenie jest oczywiście bezzasadne,

• twierdzenia co do faktów budzą wątpliwość,

• zaspokojenie roszczenia zależy od świadczenia wzajemnego.

Twierdzenie jest oczywiście bezzasadne, gdy dla każdej osoby posiadającej wykształcenie prawnicze jest jasne, bez konieczność jakichkolwiek głębszych analiz, że roszczenie nie może być uznane za zasadne.

Druga przesłanka stosowana jest wtedy, gdy roszczenie co prawda nie jest oczywiście bezzasadne, ale treść pozwu sprawia, że sąd ma wątpliwości co do zasadności danego roszczenia (np. z uwagi na jego nielogiczność, wewnętrzną sprzeczność, czy niekompletność) i decyduje o potrzebie jego głębszej analizy w ramach postępowania przed sądem, z udziałem stron. W przesłance tej nie chodzi o przeprowadzenie drobiazgowego postępowania dowodowego, a o kontrolę tego, czy dany pozew nie wymaga dokładniejszej analizy.

Trzecia przesłanka dotyczy świadczeń wzajemnych. Zasadniczo powinny one być spełnione w tym samym czasie. Nie ma obowiązku spełnienia tego świadczenia, dopóki nie spełni go również druga strona. W takiej sytuacji sąd nie może wystawić nakazu zapłaty. Jeżeli jednak jedna ze stron spełniła już swoje świadczenie, a druga zwleka ze robieniem tego, sąd może wystawić nakaz zapłaty. Zaspokojenie roszczenia nie zależy już wtedy od świadczenia wzajemnego.

W przypadku postępowania upominawczego, głównym celem jest przyspieszenie postępowania i nie wdawanie się w długi, żmudny proces. Twierdzenia przedstawione przez osobę, która stara się wyegzekwować swoje należności nie są więc dokładnie weryfikowane. Jest to szansa dla obu stron na załatwienie sprawy w możliwie szybkim terminie.

Jeżeli jednak twierdzenia, na podstawie których nakaz został wydany, są nieprawdziwe, dłużnik (lub rzekomy dłużnik) może się łatwo dochodzić swoich praw przed sądem, wnosząc sprzeciw. Ponieważ nakaz zapłaty wydany w tym postępowaniu jest oparty na mniej stabilnych przesłankach, sprzeciw osoby, wobec której został wystawiony, sprawia, że nakaz zapłaty traci moc i sąd orzeka, czy powództwo oddala, czy uwzględnia.

Jak wyegzekwować należność przez komornika?

W sytuacji, gdy dysponujemy tytułem wykonawczym, należy złożyć do komornika wniosek o wszczęcie egzekucji. 

We wniosku wskazuje się, podjęcia jakich czynności egzekucyjnych wierzyciel oczekuje. Czy tylko egzekucji z ruchomości, z nieruchomości, a może z wynagrodzenia za pracę. Ustawodawca przewidział szereg możliwych czynności egzekucyjnych. 

By egzekucja była skuteczna należy podać komornikowi majątek dłużnika. W sytuacji, gdy taki majątek nie jest znany, można szerzej opisać czynności egzekucyjne, a także zlecić komornikowi poszukiwanie majątku dłużnika.

Niestety w przypadku złożenia wniosku do komornika, wierzyciel ponosi zaliczki na opłaty komornicze. Tylko w razie egzekwowania należności, opłaty zostaną zwrócone wierzycielowi. 

Jeżeli potrzebujesz pomocy w wyegzekwowaniu należności od dłużnika, skontaktuj się z nami – odpowiemy na Twoje pytania i przeprowadzimy Ciebie przez cały proces.

Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

The post Jak odzyskać należności od dłużnika? first appeared on Kancelaria prawna. Joanna Oświecińska • Sylwia Połuszejko.

Orzekając rozwód, sąd decyduje, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia. Oznacza to, że sąd musi stwierdzić, czy rozwód nastąpił z winy obojga małżonków czy z winy jednego z małżonków (rozwód z orzeczeniem o winie). 

Rozwód może być orzeczony z powodu trwałego i ciężkiego naruszenia przez jednego z małżonków obowiązków małżeńskich albo z powodu postępowania względem drugiego małżonka sprzecznego z zasadami współżycia społecznego, tj. np. przemoc fizyczna lub psychiczna, zdrada małżeńska, alkoholizm lub narkomania, a także choroba psychiczna, która uniemożliwia współżycie małżeńskie.  

Na zgodne żądanie małżonków sąd zaniecha jednak orzekania o winie (rozwód bez orzeczenia o winie), co równoznaczne jest z twierdzeniem, że żaden z małżonków nie zawinił rozkładowi pożycia. 

Jaka jest różnica między rozwodem z orzeczeniem o winie a rozwodem bez orzeczenia o winie?

Skutki rozwodu z orzeczeniem o winie lub bez orzeczenia o winie różnią się w niektórych aspektach, jednak nie wpływają one na podstawowe konsekwencje wynikające z rozwiązania związku małżeńskiego. Podstawowe skutki rozwodu, niezależnie od tego, czy sąd orzekł o winie jednego z małżonków czy też nie, to przede wszystkim:

• rozwiązanie związku małżeńskiego
• podział majątku wspólnego (jeśli małżonkowie nie zawarli umowy o rozdzielności majątkowej i wraz z pozwem o rozwód wnieśli o dział majątku wspólnego)
• ustalenie alimentów (w przypadku gdy małżonkowie mają wspólne dzieci lub jedno z nich nie jest w stanie samodzielnie się utrzymać)
• ustalenie sposobu opieki nad dziećmi, miejsca pobytu dzieci i kontaktów z dziećmi (jeśli małżonkowie mają wspólne dzieci)

Różnica między rozwodem z orzeczeniem o winie a rozwodem bez orzeczenia o winie polega na tym, że w przypadku orzeczenia o winie sąd orzeka, że to jedno z małżonków dopuściło się postępowania sprzecznego z zasadami współżycia społecznego, które było wystarczająco poważne, by uzasadnić rozwód. 

Orzeczenie o winie może mieć wpływ na wysokość alimentów (np. ustalanie alimentów z uwzględnieniem spadku stopy życiowej małżonka niewinnego rozpadowi małżeństwa, a nie ustalenie alimentów wyłącznie w sytuacji niedostatku drugiego małżonka), podział majątku wspólnego, albowiem przykładowo może ułatwić wykazanie marnotrawienia majątku przez jednego z małżonków, co wpłynie na ustalenie nierównych udziałów przy dziale majątku wspólnego.

Więcej o alimentach w przypadku rozwodu przeczytasz ->tutaj<-

Warto jednak dodać, że rozwód z orzeczeniem o winie może być bardziej kosztowny i trudniejszy do uzyskania, gdyż wymaga przeprowadzenia procesu sądowego i udowodnienia winy jednego z małżonków. Rozwód z orzeczeniem o winie najczęściej będzie także toczył się dłużej, co ma związek z przeprowadzeniem przez Sąd postępowania dowodowego w szerszym zakresie.

Jak złożyć pozew o rozwód?

Zanim sąd będzie mógł rozwiązać małżeństwo przez rozwód, konieczne jest wniesienie pozwu o rozwód. Pozew rozwodowy należy wnieść do Sądu Okręgowego, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania, o ile chociażby jedno z małżonków w okręgu tego sądu ma jeszcze miejsce swojego zamieszkania lub pobytu. 

Pozew można złożyć osobiście w biurze podawczym sądu lub przesłać listem poleconym na adres sądu. Drukuje się go w 3 egzemplarzach: dwa składane są w sądzie wraz z załącznikami, a jeden zostawiamy dla siebie.

Co powinien zawierać pozew o rozwód?

Pozew o rozwód powinien zawierać kilka istotnych elementów:

1. oznaczenie sądu,
2. oznaczenie stron – wskazanie powoda i pozwanego,
3. wskazanie, że jest to pozew o rozwód,
4. przedstawienie swojego żądania, w tym: 

• określenie czy domagamy się rozwodu bez orzekania o winie czy też wnioskujemy o rozwiązanie małżeństwa z winy jednego lub obojga małżonków,
• w przypadku, gdy z małżeństwa pochodzą małoletnie dzieci wskazanie, któremu małżonkowi ma zostać powierzona władza rodzicielska i jak mają kształtować się kontakty z dziećmi, 
• wskazanie wysokości należnych alimentów,

1. wnioski dowodowe,
2. opis stanu faktycznego i uzasadnienie,
3. czytelny podpis
4. konieczne załączniki – różnią się w zależności od konkretnej sprawy. Zawsze do pozwu o rozwód należy jednak załączyć:

– akty stanu cywilnego (małżeństwa i urodzenia wspólnych małoletnich dzieci) oraz potwierdzenie uiszczenia opłaty za pozew

– potwierdzenie uiszczenia opłaty sądowej lub wniosek o zwolnienie od kosztów

W sytuacji, gdy złożony pozew zawiera braki formalne, sąd wzywa do ich uzupełnienia.

Czy pozew o rozwód można złożyć samodzielnie? 

Tak, pozew rozwodowy może złożyć samodzielnie każdy z małżonków. 

Ze względu na charakter spraw rozwodowych i niejednokrotnie ich zawiłość, samodzielne reprezentowanie swoich racji może prowadzić do przedłużania się postępowania. Warto więc skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, który fachowo sporządzi pismo i zadba o to, aby rozwód przebiegł możliwie szybko i sprawnie.

Ile kosztuje wniesienie pozwu o rozwód?

Za wniesienie pozwu o rozwód pobiera się opłatę stałą w wysokości 600 zł. Opłatę można uiścić przelewem bankowym lub zakupić znak opłaty sądowej w kasie sądu i nakleić go na pierwszą stronę pisma.

W sytuacjach, gdy nie stać Państwa na uiszczenie opłaty, można złożyć wniosek o zwolnienie przez Sąd od w/w opłaty sądowej. 

Ile kosztuje udzielenie pełnomocnictwa do sprawy o rozwód?

Z uwagi na różny stopień skomplikowania spraw rozwodowych, a także w zależności od tego, czy pozew byłby wnoszony z wnioskiem o orzeczenie o winie lub bez, koszty reprezentacji będą się znacznie różnić. Wysokość wynagrodzenia uzależniona jest także od tego, czy oprócz zasadniczego wniosku o rozwód, pozwem objęte są kwestie związane z małoletnimi dziećmi stron, czy też wniosek o dział majątku wspólnego. Zasadą jest, że im więcej kwestii spornych, koszt reprezentacji jest wyższy, albowiem wynika to z większego nakładu pracy ze strony pełnomocnika.

Przed złożeniem pozwu o rozwód warto się jednak skonsultować z prawnikiem i ustalić ew. zasady współpracy. W sprawach nieskomplikowanych i bezspornych, wystarczająca może się okazać nawet sama porada prawna, co pomoże ograniczyć koszty, a z drugiej strony ułatwi Państwu podjęcie decyzji, co do zasadności i prawidłowości wniosków pozwu.

Rozwód – co zrobić po otrzymaniu pozwu rozwodowego?

W zależności od treści pozwu, tj. tego, czy zgadzacie się Państwo z twierdzeniami i wnioskami pozwu, należy podjąć różne kroki. Celowym jest złożenie odpowiedzi na pozew, na co macie Państwo 14 dni i to nawet w sytuacji, gdy zgadzacie się Państwo na rozwód. Ułatwi to Sądowi pracę, albowiem Sąd i strona przeciwna będą znały Państwa stanowisko.

Jeżeli kwestie są sporne, należy w odpowiedzi na pozew złożyć stosowne wnioski dowodowe i zgłosić własne odmienne żądania/wnioski. Proszę pamiętać, że zgodnie z art. 6 kc ciężar dowodu spoczywa na tym, kto dowodzi, stąd niezwykle ważne jest sumienne podejście do kwestii wykazania istotnych okoliczności w sprawie. 

Jeżeli masz wątpliwości dotyczące swoich praw przy rozwodzie, skontaktuj się z nami – odpowiemy na Twoje pytania i przeprowadzimy Ciebie przez cały proces.

Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

The post Rozwód – na czym polega, ile kosztuje i jak złożyć pozew? first appeared on Kancelaria prawna. Joanna Oświecińska • Sylwia Połuszejko.